Integrale effectentoets
Bij het ontwikkelen van beleid wil de overheid maatschappelijke doelen realiseren via de inzet van instrumenten. Maar kloppen de veronderstellingen over de werking van het voorgenomen beleid wel? Zijn beleidsvoornemens juridisch en financieel haalbaar en praktisch uitvoerbaar? En worden alle mogelijke gevolgen vooraf goed overzien? Een integrale effectentoets geeft hierin inzicht. De professionals van Sira Consulting voeren deze toets graag voor je uit.
Om te borgen dat voorgenomen beleid haalbaar en wenselijk is, kunnen overheden ons inschakelen voor een onafhankelijke integrale effectentoets. Deze toets geeft inzicht in de mogelijke effecten van beleid en noemen we ook wel effectanalyse of impact assessment. De toets kent twee invalshoeken:
- Het onderzoeken van de mogelijke effecten van een al gekozen beleidsoptie
- Het onderzoeken welke beleidsoptie het beste bij een bepaald doel past
Kenmerkend aan de integrale effectentoets is het brede karakter. De toets richt zich op alle effecten die relevant zijn voor het beoordelen van de haalbaarheid en wenselijkheid van een beleidsoptie. We kijken dus breder dan slechts één specifiek type effect, zoals bedrijfseffecten, regeldruk of milieueffecten.
Wat de integrale effectentoets oplevert
Op basis van de mogelijke effecten trekken we in ons rapport conclusies over de haalbaarheid en wenselijkheid van de onderzochte beleidsoptie. Hieraan koppelen we concrete aanbevelingen, gericht op behoud, aanpassing of afwijzing. Adviseren we een aanpassing? Dan beogen we altijd de doeltreffendheid, doelmatigheid en uitvoerbaarheid van het beleid te optimaliseren en ongewenste neveneffecten te minimaliseren. Beleidsmakers gebruiken onze rapporten om hun ontwerp waar nodig te verbeteren en de besluitvorming voor te bereiden.
Het juiste moment voor de integrale effectentoets
De integrale effectentoets voer je uit voordat nieuw beleid is ingevoerd. Het geeft overheden vooraf inzicht in de verwachte effecten, zoals het doelbereik en de uitvoerbaarheid, van voorgenomen beleidsopties.
Onze aanpak
We voeren een integrale effectentoets uit in vier stappen:
- We interviewen beleidsmedewerkers, uitvoerders, toezichthouders en de doelgroep om hun perspectief op het voorgenomen beleid te verzamelen.
- We analyseren de interviewresultaten en vertalen deze in een overzicht van mogelijke effecten, inclusief onze voorlopige bevindingen over de haalbaarheid en wenselijkheid.
- We organiseren een focussessie waarin alle partijen samenkomen om de voorlopige bevindingen te bespreken. Deelnemers kunnen daardoor direct reageren op elkaars perspectieven en veronderstellingen. Zo ontstaat een gezamenlijk en afgewogen beeld van de mogelijke effecten.
- We presenteren de bevindingen in een rapport met conclusies over de haalbaarheid en wenselijkheid van de onderzochte beleidsoptie. Hieraan koppelen we concrete aanbevelingen, gericht op behoud, aanpassing of afwijzing.
Relatie met het Beleidskompas
Het Beleidskompas verplicht beleidsmakers om de maatschappelijke effecten in beeld te brengen. Voor onze integrale effectentoetsen combineren we verschillende aspecten van de Bedrijfseffectentoets, regeldrukonderzoek en maatschappelijke kosten- en batenanalyses tot een aanpak op maat.
Voorbeelden van integrale effectentoetsen
Sira Consulting heeft veel ervaring met het uitvoeren van integrale effectentoetsen. Zo toetsten wij in de afgelopen jaren de effecten van:
